Proporcionaliteti vlen në të dyja anët e kordonit

Protesta e së shtunës në Tiranë la pas dy njoftime që duhen lexuar bashkë. Policia njoftoi gjashtë arrestime, mes tyre dy të mitur dhe një shtetas i huaj, dhe për herë të parë që nga nisja e protestave, sipas Top Channel, akuzën “vrasje e punonjësit të policisë”, e mbetur në tentativë. Avokati i Popullit kërkoi verifikim të plotë të përdorimit të gazit lotsjellës dhe ujit me presion nga katër automjete të posaçme, për të parë domosdoshmërinë, ligjshmërinë dhe proporcionalitetin.

Dhuna ndaj policisë është e papranueshme dhe asnjë kauzë nuk e justifikon. Sipas policisë, efektivët u goditën me bomba molotov, materiale piroteknike, sfera dhe vida metalike, ndërsa te dy nga të arrestuarit u sekuestruan molotovë. Kush hedh një shishe me lëndë djegëse drejt një njeriu e di se mund ta vrasë. Protesta studentore ka të drejtë të vazhdojë, por e dëmton vetë kauzën sa herë që këto akte ndodhin në mes të saj pa u distancuar qartë.

Megjithatë, akuza më e rëndë nuk mund të bëhet etiketë kolektive. Tentativa e vrasjes kërkon që prokuroria të provojë për secilin të pandehur çfarë bëri dhe me çfarë qëllimi. Gjykata e Tiranës tregoi po të dielën se masat individualizohen: protestuesin O. Ç., të arrestuar më 29 tetor, e liroi me detyrim paraqitjeje dhe ndalim për të shkuar në protesta. Të njëjtën logjikë kërkon Avokati i Popullit për policinë: forca e shtetit nuk matet me zemërimin e momentit, por me nevojën.

Gjetjet e institucionit në komisariate nuk duhen injoruar. Katër të rritur të shoqëruar në Komisariatin nr. 1 deklaruan se ishin kalimtarë dhe nuk kishin marrë pjesë në protestë, ndërsa po aty mungonte sistemi audioviziv për regjistrimin e intervistave. Kjo nuk provon abuzim, por tregon se pa regjistrim as policia nuk ka si të mbrohet nga akuzat. Po aq e gabuar është të ofendosh Avokatin e Popullit, Endrit Shabanin, në një kafe para prindërve të tij: kjo nuk është kritikë, por presion mbi një institucion që duhet të punojë i qetë.

Propozimi ynë: Policia e Shtetit të publikojë brenda dy javësh raportin për përdorimin e gazit dhe ujit me presion më 31 tetor, me urdhrat dhe oraret përkatëse, dhe ta ndajë me Avokatin e Popullit; çdo efektiv në protesta të mbajë numër identifikues në uniformë, siç rekomandoi institucioni; dhe prokuroria, kur ngre akuzën për tentativë vrasjeje, të tregojë publikisht për cilat veprime konkrete bëhet fjalë. Ligji duhet të jetë i ashpër me dhunën dhe i saktë me provat.