Ankesa e gjurmuar vlen vetëm nëse dikush mban përgjegjësi

Kryeministri Edi Rama prezantoi të dielën “Pasqyrë Albania”, një platformë që synon të vendosë në një dritare të vetme institucionet e shtetit, nga ministritë te bashkitë. Në hapësirën personale të e-Albania qytetari do të shohë në kohë reale çdo aplikim, shërbim e ankesë, dhe kur afati ligjor kalon pa përgjigje, do të marrë një SMS me lidhje për të paraqitur ankesë që regjistrohet zyrtarisht. Rama e quajti humbjen e kërkesave në burokraci “thembrën e Akilit” të marrëdhënies mes qytetarit dhe shtetit. Diagnoza është e saktë.

Ideja ka vlerë reale. Shtylla “Shih” premton të tregojë ku investohen paratë publike në çdo bashki, përfshirë projektet e pezulluara apo të vonuara, ndërsa “Kupto” publikon vendimet dhe projektvendimet e këshillave bashkiakë. Nëse të dhënat janë të plota dhe të përditësuara, gazetarët, opozita dhe vetë qytetarët do të kenë një mjet më shumë për t’i krahasuar premtimet me realitetin. Kjo është transparencë që mund të matet.

Por gjurmimi nuk është ende përgjegjësi. Një SMS që të njofton se institucioni ka vonuar e regjistron problemin; nuk e zgjidh atë. Në prezantim nuk u tha çfarë ndodh me zyrtarin ose zyrën që e kalon afatin: a ka pasoja, kush i vendos dhe a bëhen publike. Pa këtë hallkë, platforma rrezikon të kthehet në një arkiv elegant ankesash. Edhe koha e zgjedhur, e njëjta ditë kur Rama vendosi para Kryeministrisë një tavolinë guri me fjalën “Dialog” dhe protestuesit marshuan për të 20-ën ditë, e bën të pashmangshme pyetjen nëse kjo është reformë apo komunikim.

Kritika vlen edhe për kundërshtarët e qeverisë. Një mjet që publikon ku ngecin investimet dhe kërkesat mund të përdoret pikërisht për ta kontrolluar qeverinë; ta hedhësh poshtë pa e provuar do të ishte po aq gabim sa ta shpallësh sukses para se të funksionojë. Qeveria, nga ana e saj, duhet të jetë e kujdesshme me premtimin e inteligjencës artificiale, që do të shtohet gradualisht: një asistent që përmbledh vendimet e këshillave nuk e zëvendëson tekstin e plotë të tyre.

Propozimi ynë: që nga muaji i parë, platforma të publikojë çdo tremujor, për çdo institucion, sa kërkesa mori, sa prej tyre u përgjigjën brenda afatit dhe sa jo, në format të hapur e të shkarkueshëm. Avokati i Popullit të ketë qasje të plotë në këto të dhëna, ndërsa Kuvendi të dëgjojë çdo vit institucionet me vonesat më të mëdha. Vetëm atëherë pasqyra do të tregojë edhe fytyrën e atij që nuk u përgjigj.