Opinion
135 milionë euro nuk duhet të mbeten në aneksin e një raporti
KLSH gjeti kontrata përtej fondeve, investime pa projekte dhe një plan buxhetor të rishikuar deri në shkurt. Para se të votohet buxheti i 2027-s, këto gjetje duhen diskutuar hapur.
Nga Redaksia ANN · Redaksia
1 nëntor 2026, 18:00 · Përditësuar 19:04 · 2 min lexim
Kontrolli i Lartë i Shtetit dha konkluzion të kualifikuar për zbatimin e buxhetit të vitit 2025. Sipas aneksit të raportit, të cituar nga revista Monitor, auditimet evidentuan 171.9 milionë lekë dëm ekonomik dhe 12.3 miliardë lekë efekte financiare negative, gjithsej rreth 12.5 miliardë lekë, ose afërsisht 135 milionë euro. Shifra është e madhe, por më shqetësuese është mënyra si u krijua.
Në 44 raste u nisën procedura prokurimi për kontrata me vlerë 16.8 miliardë lekë, ndonëse fondet në dispozicion ishin më të ulëta; në 39 projekte të tjera angazhimet tejkaluan fondet e miratuara me 4.28 miliardë lekë. U çelën 5.26 miliardë lekë fonde investimi pa u detajuar në projekte konkrete, ndërsa 188 projekte të planifikuara nuk patën asnjë realizim. Mbi 20% e shpenzimeve vjetore u kryen në dhjetor dhe plani i vitit 2025 u rishikua deri në shkurt 2026. Kjo nuk është një gabim kontabël; është një buxhet që shkruhet gjatë rrugës.
Konkluzioni i kualifikuar nuk do të thotë se paratë u vodhën: KLSH flet për dëm dhe efekte negative, jo për vepra penale, dhe kjo duhet thënë qartë nga kushdo që e përdor raportin në debat. Por gjetjet nuk duhen minimizuar as nga qeveria. Kur parapagimi për dy projekte arrin 20% të kontratës, kundrejt kufirit të lejuar prej 10%, dhe kur paguhen punime të pakryera ose pa dokumente, rreziku bie mbi taksapaguesit.
Raporti vjen ndërsa diskutohet projektbuxheti i 2027-s, i cili sipas qeverisë kalon për herë të parë 10 miliardë euro, bashkë me Paketën Fiskale që rrit normën standarde të TVSH-së dhe tatimin mbi dividendin. Opozita e ka përqendruar sulmin te taksat, me premtimin e Sali Berishës se asnjë taksë nuk do të jetë mbi 12,5 për qind. Por debati për mënyrën si shpenzohen paratë është po aq i rëndësishëm sa ai për mënyrën si mblidhen: as taksat më të ulëta, as buxheti rekord nuk janë të besueshëm pa disiplinë në shpenzim.
Propozimi ynë: para votimit të buxhetit 2027, komisioni parlamentar për ekonominë të zhvillojë një seancë të posaçme me KLSH-në dhe Ministrinë e Financave mbi këto gjetje; Ministria të publikojë listën e 44 procedurave dhe 39 projekteve, me statusin e secilit; dhe ligji i buxhetit të ndalojë shprehimisht nisjen e prokurimeve pa fonde të disponueshme e të kufizojë rishikimet e planit pas mbylljes së vitit. Paratë publike meritojnë një plan që mban.
