Ekonomi
Kuvendi miraton ligjin e ri për Bankën e Shqipërisë me 84 vota: themel ligjor për lekun digjital
Ligji forcon pavarësinë e bankës qendrore dhe ndalon financimin monetar të qeverisë, por imuniteti i guvernatorit u ngushtua krahasuar me draftin fillestar.
Nga Redaksia ANN · Redaksia
29 tetor 2026, 16:45 · Përditësuar 18:43 · 1 min lexim
Shkurt
- Ligji i ri “Për Bankën e Shqipërisë” kaloi me 84 vota dhe synon përafrimin me Kapitullin 17 të negociatave me BE-në.
- Imuniteti mbulon vetëm guvernatorin dhe vetëm për vepra që lidhen me detyrën, me autorizim nga Kuvendi e jo nga Kushtetuesja.
- Ligji krijon bazën për lekun digjital dhe e fut BSH-në nën ligjin e prokurimit publik nga 1 janari 2028.
Kuvendi i Shqipërisë miratoi të enjten ligjin e ri “Për Bankën e Shqipërisë”, me 84 vota pro. Drafti ishte hartuar nga vetë banka qendrore, por gjatë shqyrtimit parlamentar pësoi disa ndryshime të rëndësishme, sipas Ekofin.
Ligji synon të forcojë pavarësinë institucionale, funksionale dhe financiare të bankës, të qartësojë marrëdhëniet me qeverinë dhe ta përafrojë legjislacionin shqiptar me standardet e BE-së në kuadër të Kapitullit 17, “Politika ekonomike dhe monetare”. Stabiliteti i çmimeve mbetet objektivi parësor, ndërsa financimi monetar i sektorit publik ndalohet shprehimisht.
Çfarë ndryshoi nga propozimi
Drafti fillestar parashikonte mbrojtje nga arrestimi dhe kontrollet për guvernatorin dhe zëvendësguvernatorët, me autorizim të Gjykatës Kushtetuese. Versioni i miratuar e kufizon këtë mbrojtje vetëm te guvernatori dhe vetëm për vepra penale që lidhen me detyrën, ndërsa kërkesa për autorizim i shkon Kuvendit. Këto dispozita hyjnë në fuqi pasi të ndryshohet Kodi i Procedurës Penale.
Kuvendi ruajti gjithashtu figurën e Inspektorit të Përgjithshëm, të zgjedhur prej tij për pesë vjet, në vend të një drejtori auditimi të emëruar nga Këshilli Mbikëqyrës. Kontrolli i Lartë i Shtetit mund të auditojë vetëm veprimtarinë administrative dhe efikasitetin, jo politikën monetare, vendimet makroprudenciale apo administrimin e rezervës valutore.
Leku digjital dhe prokurimi
Ligji krijon bazën ligjore për një monedhë digjitale kombëtare: leku digjital do të ishte mjet ligjor pagese krahas kartëmonedhave dhe monedhave, me të drejtë ekskluzive emetimi për BSH-në. Kjo nuk do të thotë qarkullim i menjëhershëm. Banka humbet përjashtimin nga prokurimi publik nga 1 janari 2028, ndërsa qeveria nuk mund të pezullojë më anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës. Pjesa më e madhe e dispozitave zbatohet nga 1 janari 2027.
