Një falje prej 453 milionë eurosh pa asnjë ndarje

Administrata Tatimore njoftoi të premten se ligji i faljes fiskale ka fshirë deri tani 453 milionë euro detyrime tatimore dhe se kanë përfituar 220,435 biznese. Një pjesë e detyrimeve shuhen pa kusht, të tjerat pasi tatimpaguesi plotëson kushtet. Njoftimi nuk jep asnjë ndarje sipas llojit të tatimit, madhësisë së biznesit apo vitit kur u krijua detyrimi.

Ka argumente të forta për faljen. Për shumë subjekte të vogla, detyrimet e vjetra, gjobat dhe kamatëvonesat kanë qenë pengesë për të marrë vërtetime për mungesë detyrimesh, për të hyrë në tendera apo për të aplikuar për kredi. Fshirja u hap rrugën të kthehen në rregull me tatimet. Kjo është e mirë për ta dhe, nëse funksionon, edhe për arkën e shtetit në vitet që vijnë.

Por pa ndarje, publiku nuk mund ta gjykojë. A shkoi pjesa më e madhe e shumës te mijëra biznese të vogla me borxhe të vogla, apo te pak subjekte me detyrime të mëdha? Sa nga 453 milionët ishin tatim i papaguar dhe sa gjoba e kamatëvonesa? Këto pyetje kanë rëndësi për ata që i paguan detyrimet në kohë dhe sot nuk përfitojnë asgjë.

Konteksti e bën transparencën më të lehtë, jo më të vështirë. Po të premten Ministria e Financave raportoi se të ardhurat e nëntë muajve arritën 626.6 miliardë lekë, 100.3% të planit, me TVSH-në neto në vend 29% më të lartë se një vit më parë dhe me tepricë në buxhet. Në të njëjtën kohë, tatimi mbi fitimin mbeti në 95.7% të planit dhe shpenzimet kapitale u realizuan vetëm 75.2%. Një shtet që mbledh mirë dhe investon më pak se sa planifikon duhet të shpjegojë qartë edhe çfarë fal.

Propozimi ynë: Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve të publikojë ndarjen e faljes sipas llojit të tatimit, madhësisë së biznesit, vitit të detyrimit dhe grupeve të shumave, pa emra individualë. Për faljen me kusht, të raportohet sa tatimpagues i plotësuan kushtet. Dhe komisioni parlamentar i ekonomisë të zhvillojë një seancë dëgjimore para se të votohet buxheti i vitit 2027.