Lugina e Preshevës e bëri llogarinë: bashkë dy, ndarë një

Ndërsa Serbia votonte me pjesëmarrje rekord dhe Aleksandar Vuçiç pranonte humbjen pas 12 vitesh në pushtet, në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë u shkrua një histori më e vogël, por me mësim të qartë. Tetë parti shqiptare garuan me një listë të vetme, “Koalicioni Shqiptar”, numri 17, dhe sipas rezultateve paraprake morën 27,230 vota, që me koeficientin për pakicat llogariten 36,761: mjaftueshëm për dy mandate, me shanse për të tretin.

Aritmetika nuk është e re. Në vitin 2020, kur garuan të bashkuar, shqiptarët fituan tri ulëse; pas përçarjes në zgjedhjet e mëvonshme, përfaqësimi ra në një deputet. Asnjë dallim programi dhe asnjë rivalitet personal nuk e justifikonte atë humbje për një komunitet që, me fjalët e Albin Kurtit, ka nevojë t’i përgjigjet diskriminimit dhe përjashtimit me një përgjigje të vendosur demokratike.

Meritën e kanë para së gjithash votuesit, që pas një mëngjesi të ngadaltë dolën në numër të madh, dhe partitë që pranuan të ndajnë një listë. Meritë ka edhe ndërmjetësimi i Prishtinës, ndërsa thirrje për pjesëmarrje erdhën edhe nga Tirana. Por pikërisht këtu duhet kujdes: koalicioni duhet të mbetet zëri i Luginës, jo zgjatim i axhendave të kryeqyteteve të tjera, sado dashamirëse të jenë ato.

Rreziku i vërtetë nis tani. Koalicionet zgjedhore shpesh shpërbëhen kur vjen ndarja e përgjegjësive. Marrëveshja e këtij koalicioni ka një plan me shtatë pika për përfaqësimin në institucione, rimëkëmbjen ekonomike të Luginës dhe përdorimin zyrtar të gjuhës e simboleve shqiptare. Këto janë premtime që mund të maten. Dhe Kuvendi i ri, me shumicën që pritet të dalë nga lista e studentëve, do të jetë një bashkëbisedues i ri që duhet testuar me kërkesa konkrete, jo vetëm me parime.

Propozimi ynë: deputetët e koalicionit të veprojnë si një grup i vetëm parlamentar, me një program pune të publikuar brenda njëqind ditëve për secilën nga shtatë pikat, dhe të raportojnë para votuesve në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë çdo gjashtë muaj se çfarë është arritur. Mësimi vlen edhe përtej Luginës: kudo ku shqiptarët janë pakicë, përçarja kushton ulëse. Kjo llogari tashmë është bërë dy herë.