Beogradi ndërron qeveri, jo ende qëndrim për Kosovën

Serbia votoi të dielën me rreth 68.8% pjesëmarrje, shumë më tepër se në vitin 2023, dhe i dha Listës Studentore 52.71% të votave e 140 nga 250 mandatet. Një lëvizje që lindi nga protestat pas shembjes vdekjeprurëse të strehës së stacionit në Novi Sad, e që zgjati gati dy vjet, e ktheu energjinë e rrugës në votë. Kjo meriton respekt. Vuçiqi e pranoi humbjen, por ia faturoi “disa vendeve europiane” dhe “shtetit të thellë amerikan”: një justifikim, jo një analizë.

Urimet erdhën shpejt. Von der Leyen dhe Costa folën për gatishmërinë e BE-së, Marta Kos tha se “dera e BE-së është e hapur”, Merzi premtoi mbështetje aktive. Tirana përgëzoi fituesit dhe veçanërisht shqiptarët e Luginës së Preshevës, të cilëve projeksionet u japin dy mandate, ndërsa presidenti Begaj kërkoi që rezultati të kthehet “në më shumë të drejta, barazi dhe fund të diskriminimit”.

Por për Kosovën, programi i fituesve nuk premton kthesë. Memorandumi i listës e përshkruan Kosovën si pjesë “të patjetërsueshme dhe konstituive” të Serbisë; në fushatë kandidatët kërkuan rishikimin e të gjitha marrëveshjeve të dialogut dhe kthimin e statusit në OKB. Kritika e tyre ndaj Vuçiqit lidhet me mënyrën si ai menaxhoi targat, dinarin dhe institucionet serbe, jo me njohjen. Analistët e cituar nga REL nuk presin ndryshim të shpejtë.

Kjo kërkon kthjelltësi nga të gjithë. Deklarata e Tiranës e vendos me të drejtë përgjegjësinë te Beogradi, por urimet nuk zëvendësojnë pritshmëri të matshme. Prishtina, me kushtin e Kurtit për ekstradimin e Radoiçiqit, duhet të jetë gati të mos u japë të rinjve pretekste. Dhe BE-ja, që hap derën, duhet t’ia kujtojë Beogradit se normalizimi me Kosovën është pjesë e së njëjtës rrugë, krahas shtetit ligjor dhe lirisë së medias.

Propozimi ynë: Tirana dhe Prishtina t’i kërkojnë së bashku BE-së që zbatimi i marrëveshjeve tashmë të arritura, jo rinegocimi i tyre, të jetë standardi i parë me të cilin matet qeveria e re serbe. Ndërkohë, deputetët e Luginës duhet të trajtohen nga Tirana si urë e drejtpërdrejtë me Kuvendin e ri, jo vetëm si arsye për urime.