“Ana tjetër e Valiasit” në Korça Film Fest: dokumentari i AIDSSH-së për gratë e fëmijët e kampit të internimit

Dokumentari “Ana tjetër e Valiasit”, kushtuar kampit të internimit dhe punës së detyruar në Valias gjatë regjimit komunist, u shfaq në Korça Film Fest, i njohur edhe si KO:SH Film Fest. Filmi është prodhim i Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit (AIDSSH) dhe u realizua nga Rovena Rrozhani dhe Dorian Zanaliu, njofton ATSH.

Gratë dhe fëmijët në qendër

Përmes dokumenteve të arkivit dhe dëshmive të të mbijetuarve, dokumentari tregon vuajtjet e familjeve të internuara, sidomos të grave dhe fëmijëve, që u goditën nga politika e ndëshkimit kolektiv. Sipas të dhënave arkivore, në vitin 1950 në kamp ndodheshin 820 të internuar, prej të cilëve 372 ishin fëmijë.

Kushtet e jetesës ishin të rënda: mungonte uji i pijshëm dhe liria e lëvizjes ishte e kufizuar. Kampi, që ndodhej në Valias, pranë Tiranës, u mbyll në vitin 1952, ndërsa të internuarit u transferuan në kampe të tjera të sistemit. Për shumë nga familjet e tij, internimi ishte ndëshkim jo për diçka që kishin bërë vetë, por për lidhjet me të afërm të shpallur armiq të regjimit.

Nga përkujtimi te festivali

Filmi u prezantua për herë të parë në gusht 2025, në kuadër të veprimtarisë përkujtimore “Valiasi – nga kamp në përkujtim”. Shfaqja në festivalin e Korçës i jep atij një publik të ri, përtej veprimtarive përkujtimore.

Gjatë shfaqjes, përfaqësues të AIDSSH-së, studiues, autorë dhe dëshmitarë theksuan rëndësinë e dokumentimit të së shkuarës dhe të përcjelljes së kujtesës historike te brezat e rinj.