Ulja e taksës vlen vetëm nëse arrin te arka

Projektbuxheti i vitit 2027, i pari mbi 10 miliardë euro, mbërriti të mërkurën në Kuvend me dy premtime që çdo familje i kupton menjëherë: TVSH-ja për 54 ushqime bazë zbret nga 20% në 6% dhe taksa e qarkullimit prej 27 lekësh hiqet nga nafta dhe benzina, me një ulje të pritshme prej 32 lekësh për litër në pompë. Kryeministri Rama llogarit se familjeve u mbeten rreth 150 milionë euro në vit.

Por paketa ka edhe anën tjetër. TVSH-ja standarde rritet me një pikë, hotelet kalojnë nga 6% në 10%, dividendi nga 8% në 15% dhe pragu i regjistrimit në TVSH ulet në 5 milionë lekë. Aleanca e Profesionistëve të Lirë llogarit se barra e kombinuar mbi fitimin dhe dividendin ngjitet nga rreth 21.8% në 29.45% dhe kujton se Fondi Monetar Ndërkombëtar ka rekomanduar një prag TVSH-je rreth 8 milionë lekë.

Pyetja kryesore nuk është nëse buka duhet të taksohet më pak dhe pasuria më shumë; për këtë mund të ketë konsensus. Pyetja është nëse ulja do të arrijë te konsumatori. Vetë APL thotë se ushqimet bazë mund të lirohen deri në 11.7%, por vetëm nëse përfitimi kalon plotësisht. Edhe për karburantin, sipas analizës së Top Channel, ulja prej rreth 32.4 lekësh është teorike dhe varet nga sa do ta kalojnë tregtarët te çmimet.

Qeveria premton tabela çmimesh për shportën bazë, por nuk ka publikuar vlerësimin e ndikimit për çdo masë që kërkon APL, ndërsa supertaksat për vilat, banesat bosh dhe makinat luksoze u njoftuan pa norma. Nga ana tjetër, PD premtoi një ditë më parë ta anulojë paketën dhe të vendosë një taksë të sheshtë 10%; edhe ky premtim ka nevojë për shifra që tregojnë si do të financohej.

Propozimi ynë: para votimit, Ministria e Financave të publikojë vlerësimin e ndikimit për secilën masë; gjatë gjashtë muajve të parë të 2027-s, çmimet mesatare të 54 produkteve dhe të karburantit të publikohen çdo muaj, krahasuar me dhjetorin; dhe nëse ulja nuk shfaqet, Kuvendi ta rishikojë masën në korrik. Një taksë më e ulët ka kuptim vetëm kur ndihet në arkë.