Përjashtimi nuk e qetëson sallën

Seanca e së enjtes në Kuvend ishte nga ato që e dëmtojnë institucionin më shumë se çdo kritikë nga jashtë. Deputetët e PD-së bllokuan foltoren, Sali Berisha tha se deputetët e shumicës “meritojnë gazin lotsjellës dhe plumbat e gomës”, nga radhët e opozitës u ndezën tymues dhe u hodhën sende. Pas dy pezullimeve, kryetari Niko Peleshi përjashtoi katër deputetë dhe kaloi drejt e në votim. Disa orë më vonë, grupi socialist kërkoi përjashtimin e Berishës për 10 ditë dhe të gjashtë deputetëve të PD-së për 60 ditë.

Opozita e ka të vështirë të mbrojë atë që ndodhi. T’u urosh kolegëve plumba gome, pas javësh protestash me përplasje të dhunshme në rrugë, nuk është gjuhë parlamentare. Materialet piroteknike në një sallë të mbyllur rrezikojnë këdo që ndodhet aty, pavarësisht nga krahu politik. Një parti që thotë se mbron institucionet nuk mund t’u vërë flakën atyre, as në kuptimin e drejtpërdrejtë.

Por as kërkesa e PS-së nuk është ende drejtësi parlamentare. Akuzat vijnë nga vetë deputetët që e kanë bërë kërkesën dhe nuk janë konstatime zyrtare. Ajo përmend edhe deputetë të tjerë, pa i emërtuar, për zhurmë, bllokim të foltores dhe mjete fryrëse, duke i përzier shkeljet që rrezikojnë njerëz me format e protestës politike. Përjashtimi i gjashtë deputetëve për dy muaj, pikërisht kur Kuvendi shqyrton buxhetin dhe paketën fiskale të vitit 2027, do të linte pa zë një pjesë të atyre që votuesit i zgjodhën për këtë debat.

Edhe shumica ka pjesën e saj. Ligji për Bankën e Shqipërisë, që i jep guvernatorit mbrojtje nga arresti pa leje të Kuvendit dhe që u kritikua edhe nga deputeti socialist Damian Gjiknuri, kaloi pa debat të plotë, mes kaosit, me kryeministrin dhe Belinda Ballukun në sallë për të plotësuar votat e nevojshme. Kur seanca shndërrohet në garë mes tymit dhe numrave, humbet pikërisht ajo që Kuvendi ka për detyrë: argumenti.

Propozimi ynë: Sekretariati për Procedurat, Votimet dhe Etikën të vendosë vetëm mbi bazën e regjistrimeve video, pasi të dëgjojë secilin deputet të akuzuar, dhe ta publikojë vendimin me arsyetim. Masat të jenë proporcionale: më të rëndat për piroteknikën dhe sendet e hedhura, më të lehtat për zhurmën dhe posterat. Dhe të dyja palët të nënshkruajnë një angazhim të thjeshtë: asnjë tymues në sallë, asnjë ligj i rëndësishëm pa kohë të garantuar debati.