Kosova rrezikon të humbasë edhe 90 milionë euro nga Plani i Rritjes së BE-së, mbeten 23 reforma

Pas gati dy vitesh bllokade politike, Kosova rrezikon të humbasë edhe më shumë fonde nga Plani i Rritjes së Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor. Sipas një analize të BIRN-it, vendi humbi në qershor 40 milionë euro dhe tani rrezikon edhe mbi 90 milionë të tjera, me 23 reforma ende të pazbatuara dhe rreth dy muaj në dispozicion.

Plani i Rritjes, prej 6 miliardë eurosh për periudhën 2024–2027, financon vendet sipas performancës. Kosovës i janë ndarë 882.6 milionë euro, por deri tani ka marrë vetëm 61.8 milionë si parafinancim. Shefi i negociatave me BE-në, Jeton Zulfaj, tha se të gjitha reformat duhet të përfundojnë deri në fund të dhjetorit. Sipas tij, sigurimi i votave në Kuvend, sidomos për disa ligje, mbetet sfidë.

16 ligje deri në dhjetor

Kuvendi miratoi me vështirësi, pas tri tentativave të dështuara, ligjin kundër pastrimit të parave, hap kyç drejt anëtarësimit në Zonën Unike të Pagesave në Euro (SEPA). Mosqenia në SEPA u kushton qytetarëve rreth 55 milionë euro në vit. Deri në dhjetor duhen miratuar edhe 16 ligje të tjera.

Në korrik Kosova paraqiti kërkesën e parë zyrtare për 142.6 milionë euro, të cilën Komisioni Evropian po e vlerëson; shumat pritet të qartësohen deri në fund të tetorit. Komisioni ka theksuar se zbatimi në rajon është i pabarabartë dhe se Kosova e Serbia po ecin më ngadalë. Mjetet e tërhequra nga Kosova dhe Bosnja, 140 milionë euro, mbeten në rajon, por janë kaluar në një dritare të Këshillit Evropian të Inovacionit për Ballkanin Perëndimor.

Zyra e Kryeministrit thotë se janë miratuar agjenda të rëndësishme reformash dhe se zbatimi po përshpejtohet. Ekspertët e shoqërisë civile, ndërkaq, e cilësojnë humbjen e fondeve si të papërballueshme për një nga vendet më të varfra të Evropës dhe kërkojnë vendimmarrje më të shpejtë.