Trashëgimi
Matje gjeofizike në Trojas të Belshit: specialistët kërkojnë strukturat arkeologjike nën tokë
Instituti i Trashëgimisë Kulturore dhe Fakulteti i Gjeologjisë e Minierave synojnë të përcaktojnë me saktësi zonat me potencial arkeologjik para gërmimeve të ardhshme.
Nga Redaksia ANN · Redaksia
21 tetor 2026, 14:18 · Përditësuar 12:25 · 1 min lexim

Shkurt
- IKTK dhe Fakulteti i Gjeologjisë e Minierave kryen matje gjeofizike në fshatin Trojas të Belshit.
- Qëllimi është të evidentohen anomalitë dhe strukturat e mundshme të ruajtura nën tokë.
- Rezultatet do të shërbejnë si bazë për drejtimin e kërkimeve të ardhshme në terren.
Specialistët e Institutit të Trashëgimisë Kulturore (IKTK), së bashku me Fakultetin e Gjeologjisë dhe të Minierave të Universitetit Politeknik të Tiranës, kanë kryer matje gjeofizike në fshatin Trojas të Belshit, me synim studimin e mëtejshëm të gjurmëve arkeologjike në zonë, njoftoi ATSH të mërkurën.
Puna vjen pas identifikimit të mëparshëm, nga specialistët e IKTK-së, të rrënojave arkeologjike në Trojas. Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sporteve, Blendi Gonxhja, tha se ndërhyrja e re është vazhdim i atyre përpjekjeve.
Si funksionon metoda
Matjet gjeofizike lejojnë studiuesit të “shohin” nën sipërfaqe pa e gërmuar tokën. Përmes tyre evidentohen anomalitë, pra ndryshimet në përbërjen e nëntokës që mund të tregojnë mure, themele ose struktura të tjera të ndërtuara nga njeriu. Në këtë mënyrë, zonat me potencial arkeologjik mund të përcaktohen më saktë dhe strukturat e mundshme të dokumentohen para se të nisë çdo gërmim.
Për arkeologët, kjo fazë paraprake ka rëndësi praktike: në vend që të hapen gropa provë në të gjithë territorin, gërmimet mund të përqendrohen vetëm aty ku të dhënat tregojnë praninë e mundshme të strukturave. Kjo kursen kohë e fonde dhe e mbron më mirë vetë vendin.
Sipas njoftimit, rezultatet e matjeve do të përdoren si bazë për të orientuar kërkimet e ardhshme në terren. Deri tani nuk janë bërë publike gjetje konkrete nga ky raund matjesh.
Dumreja, zonë e pasur me histori
Belshi ndodhet në zonën e Dumresë, në Shqipërinë e mesme, një krahinë e njohur për liqenet karstike dhe për gjurmët e vendbanimeve të lashta. Bashkëpunimi mes arkeologëve dhe gjeologëve është bërë gjithnjë e më i zakonshëm në Shqipëri, sepse ndihmon që gërmimet të planifikohen më mirë që në fillim.


